Zaczn\u0119 od wyznania, kt\u00f3re mo\u017ce Ci\u0119 zaskoczy\u0107: przez d\u0142ugi czas my\u015bla\u0142em, \u017ce b\u00f3l plec\u00f3w to kwestia z\u0142ego fotela. \u017be ko\u0142atanie serca to za du\u017co kawy. \u017be zaci\u015bni\u0119te gard\u0142o to pewnie zaczynaj\u0105ce si\u0119 przezi\u0119bienie. I pomy\u015ble\u0107, ile razy mo\u017cna si\u0119 myli\u0107 i ile razy mo\u017cna zrzuca\u0107 win\u0119 na fotel i kaw\u0119?<\/p>\n\n\n\n
Twoje cia\u0142o wie wcze\u015bniej ni\u017c g\u0142owa. I m\u00f3wi Ci o tym od dawna. Tylko \u017ce nauczono nas go nie s\u0142ucha\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli teraz siedzisz z napi\u0119tymi ramionami, ze szcz\u0119k\u0105 zaci\u015bni\u0119t\u0105 bez wyra\u017anego powodu, ze spi\u0119ciem gdzie\u015b w okolicach splotu s\u0142onecznego \u2014 to nie jest przypadek. To nie jest „tak ju\u017c masz”. To jest wiadomo\u015b\u0107. Bardzo konkretna, wys\u0142ana przez kogo\u015b, kto zna Ci\u0119 lepiej ni\u017c jakikolwiek terapeuta, szef czy partner \u2014 przez Twoje w\u0142asne cia\u0142o.<\/p>\n\n\n\n
I ta wiadomo\u015b\u0107 brzmi: Hej. Tu si\u0119 co\u015b dzieje. Prosz\u0119, zauwa\u017c mnie.<\/em><\/p>\n\n\n\n Uk\u0142ad nerwowy cz\u0142owieka zdaje si\u0119 mie\u0107 dziwaczne poczucie humoru<\/em>. Kiedy prze\u017cywasz co\u015b trudnego \u2014 stres, l\u0119k, gniew, smutek, bezsilno\u015b\u0107 \u2014 a nie masz przestrzeni ani przyzwolenia, \u017ceby to wyrazi\u0107 (bo przecie\u017c „nie czas teraz”, bo „inni maj\u0105 gorzej”, bo „trzeba si\u0119 ogarn\u0105\u0107”) \u2014 te emocje nie znikaj\u0105. One nigdzie nie id\u0105.<\/p>\n\n\n\n L\u0105duj\u0105 w ciele.<\/p>\n\n\n\n To nie jest metafora ani poetycki skr\u00f3t. To fizjologia. Uk\u0142ad nerwowy \u2014 ta nasza wewn\u0119trzna dyspozytornia<\/em> emocji \u2014 kiedy nie mo\u017ce roz\u0142adowa\u0107 napi\u0119cia „g\u00f3r\u0105”, roz\u0142adowuje je „do\u0142em”. Napi\u0119cie mi\u0119\u015bni. Spazmy jelit. Przyspieszone bicie serca. \u015acisk w gardle. B\u00f3l w klatce piersiowej. Migrenowy huk za oczami.<\/p>\n\n\n\n Kortyzol, adrenalina, ci\u0105g\u0142y stan czuwania \u2014 to nie s\u0105 rzeczy, kt\u00f3re „po prostu czujesz psychicznie” i sobie gdzie\u015b zaraz polec\u0105. Nie polec\u0105. Twoje cia\u0142o produkuje te hormony i potem musi je w sobie nosi\u0107<\/em>. To jak sterta prania, kt\u00f3ra le\u017cy w k\u0105cie i nigdy nie jest wyprana \u2014 emocje czekaj\u0105. I zajmuj\u0105 coraz wi\u0119cej miejsca.<\/p>\n\n\n\n Zjawisko to psychosomatyka nazywa „somatyzacj\u0105”, ale nie musisz pami\u0119ta\u0107 tego s\u0142owa. Zapami\u0119taj tylko jedno: je\u015bli Twoje cia\u0142o boli bez wyra\u017anej przyczyny fizycznej, to przyczyna prawie na pewno istnieje \u2014 tylko \u017ce jest emocjonalna.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3l karku to nie zawsze z\u0142y materac. Cz\u0119sto to dos\u0142owny ci\u0119\u017car, kt\u00f3ry nosisz \u2014 odpowiedzialno\u015b\u0107, o kt\u00f3r\u0105 nikt Ci\u0119 nie prosi\u0142, oczekiwania, kt\u00f3re sama na siebie na\u0142o\u017cy\u0142a\u015b, sprawy, kt\u00f3rych jeszcze nie „odrobi\u0142a\u015b”. Karki bol\u0105 szczeg\u00f3lnie silnie u kobiet, kt\u00f3re d\u017awigaj\u0105 za wszystkich i za wszystko \u2014 i kt\u00f3re nie maj\u0105 komu powiedzie\u0107, \u017ce s\u0105 zm\u0119czone.<\/p>\n\n\n\n Spi\u0119ty brzuch to klasyczny objaw l\u0119ku, kt\u00f3rego jeszcze nie nazwa\u0142a\u015b. Brzuch ma w\u0142asny uk\u0142ad nerwowy \u2014 dos\u0142ownie, naukowcy nazywaj\u0105 go „drugim m\u00f3zgiem” \u2014 i reaguje na emocjonalne zagro\u017cenie zanim g\u0142owa w og\u00f3le zd\u0105\u017cy oceni\u0107 sytuacj\u0119. Zanim pomy\u015blisz „boj\u0119 si\u0119”, brzuch ju\u017c to wie i si\u0119 zaciska.<\/p>\n\n\n\n Ko\u0142atanie serca bez wyra\u017anej przyczyny kardiologicznej? Tw\u00f3j uk\u0142ad nerwowy wcisn\u0105\u0142 przycisk alarmowy. Co\u015b go przestraszy\u0142o. Co\u015b mu zagrozi\u0142o. Mo\u017ce nawet co\u015b, czego Ty jeszcze \u015bwiadomie nie zidentyfikowa\u0142a\u015b jako zagro\u017cenie \u2014 ale on ju\u017c wie.<\/p>\n\n\n\n Mam z\u0142\u0105 wiadomo\u015b\u0107 dla perfekcjonistek: nie ma tu \u017cadnej pi\u0119cioetapowej metody. Jest tylko jedna rzecz do zrobienia, i jest ona bole\u015bnie prosta w teorii i bole\u015bnie trudna w praktyce.<\/p>\n\n\n\n Zatrzymaj si\u0119. Na chwil\u0119. Nie potem. Dos\u0142ownie teraz.<\/p>\n\n\n\n Zr\u00f3b wdech. Wydech. Poczuj, gdzie w tej chwili jest napi\u0119cie w Twoim ciele. Nie oceniaj. Nie analizuj. Tylko poczuj. Gdzie co\u015b boli? Co jest zaci\u015bni\u0119te? Co jest spi\u0119te? Co ma trudno\u015b\u0107 z ruchem?<\/p>\n\n\n\n I zadaj sobie jedno pytanie: Co czuj\u0119 \u2014 a czego nie pozwalam sobie czu\u0107?<\/em><\/p>\n\n\n\n Nie musisz zna\u0107 odpowiedzi od razu. Samo postawienie pytania jest aktem odwagi. Sama zgoda na to, \u017ce mo\u017cesz co\u015b czu\u0107 \u2014 \u017ce masz do tego prawo \u2014 jest ju\u017c prac\u0105.<\/p>\n\n\n\n Bo widzisz, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas nie nauczy\u0142a si\u0119 ignorowa\u0107 cia\u0142a z lenistwa. Nauczy\u0142y\u015bmy<\/em> si\u0119 tego, bo kto\u015b kiedy\u015b powiedzia\u0142 \u2014 wprost lub mi\u0119dzy s\u0142owami \u2014 \u017ce nasze emocje s\u0105 za du\u017ce, za du\u017co, za g\u0142o\u015bne, nieodpowiednie, niegrzeczne, niedojrza\u0142e. Wi\u0119c nauczy\u0142y\u015bmy<\/em> si\u0119 je chowa\u0107. Tak dobrze, \u017ce przesta\u0142y\u015bmy je s\u0142ysze\u0107 w g\u0142owie. Ale cia\u0142o nigdy nie przesta\u0142o ich s\u0142ysze\u0107.<\/p>\n\n\n\n Zr\u00f3b to teraz, dos\u0142ownie przed odej\u015bciem od ekranu. Nie potrzeba \u0107wicze\u0144 jogi ani specjalnego wyciszenia. Potrzeba dw\u00f3ch minut i kartki (albo notatnika w telefonie).<\/p>\n\n\n\n Narysuj prosty zarys sylwetki \u2014 mo\u017ce by\u0107 zupe\u0142nie szkolny, absolutnie nieartystyczny patyczak \u2014 i zaznacz na nim, gdzie teraz czujesz napi\u0119cie, b\u00f3l, dyskomfort lub „co\u015b dziwnego”. Potem przy ka\u017cdym miejscu napisz jedno s\u0142owo \u2014 jak\u0105 emocj\u0119 mo\u017cesz tam skojarzy\u0107. Nie musisz tego rozumie\u0107. Nie musisz si\u0119 z tym zgadza\u0107. Tylko napisz.<\/p>\n\n\n\n Na przyk\u0142ad: kark \u2014 obowi\u0105zek. Brzuch \u2014 l\u0119k. Klatka piersiowa \u2014 smutek. Szcz\u0119ka \u2014 z\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3rej nigdy nie wypuszczasz.<\/p>\n\n\n\n To nie jest terapia. To jest pierwszy krok do tego, \u017ceby zacz\u0105\u0107 siebie s\u0142ucha\u0107. \u017beby\u015b nie musia\u0142a czeka\u0107, a\u017c cia\u0142o przestanie pyta\u0107 i po prostu padnie albo zacznie chorowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Jeste\u015b zm\u0119czona. To wida\u0107. I to jest w porz\u0105dku. Twoje cia\u0142o nie jest Twoim wrogiem \u2014 jest Twoim najstarszym przyjacielem, kt\u00f3ry od dawna pr\u00f3buje Ci co\u015b wa\u017cnego powiedzie\u0107.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce ju\u017c czas, \u017ceby\u015b us\u0142ysza\u0142a i odpowiedzia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Wreszcie.<\/p>\n\n\n\n Marek Grabowski<\/em><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Zaczn\u0119 od wyznania, kt\u00f3re mo\u017ce Ci\u0119 zaskoczy\u0107: przez d\u0142ugi czas my\u015bla\u0142em, \u017ce b\u00f3l plec\u00f3w to kwestia z\u0142ego fotela. \u017be ko\u0142atanie serca to za du\u017co kawy. \u017be zaci\u015bni\u0119te gard\u0142o to pewnie zaczynaj\u0105ce si\u0119 przezi\u0119bienie. I pomy\u015ble\u0107, ile razy mo\u017cna si\u0119 myli\u0107 i ile razy mo\u017cna zrzuca\u0107 win\u0119 na fotel i kaw\u0119? Twoje cia\u0142o wie wcze\u015bniej ni\u017c […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kadence_starter_templates_imported_post":false,"footnotes":""},"categories":[31,32],"tags":[34,43,36,37,46,40,38,44,33,39,42,35,41,45,30,47],"class_list":["post-954","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-emocje","category-reakcja-ciala","tag-bol-karku-od-stresu","tag-cialo-jako-mapa-emocji","tag-cialo-mowi-wczesniej-niz-glowa","tag-emocje-w-ciele-objawy","tag-jak-rozpoznac-stres-w-ciele","tag-jak-sluchac-sygnalow-ciala","tag-kolatanie-serca-bez-przyczyny","tag-napiecie-miesniowe-a-emocje","tag-objawy-somatyczne-emocji","tag-psychosomatyka-objawy","tag-somatyzacja-co-to-jest","tag-spiety-brzuch-od-leku","tag-stres-somatyczny-objawy","tag-sygnaly-ciala-ktore-ignorujemy","tag-uklad-nerwowy-a-stres","tag-zmeczenie-emocjonalne-objawy-fizyczne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marekgrabowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/954","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marekgrabowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marekgrabowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marekgrabowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marekgrabowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=954"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marekgrabowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/954\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":955,"href":"https:\/\/marekgrabowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/954\/revisions\/955"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marekgrabowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marekgrabowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marekgrabowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Kiedy emocje nie maj\u0105 gdzie wyj\u015b\u0107, wychodz\u0105 przez cia\u0142o<\/h2>\n\n\n\n
Jak zacz\u0105\u0107 s\u0142ucha\u0107, zanim b\u0119dzie za p\u00f3\u017ano<\/h2>\n\n\n\n
\u0106wiczenie na teraz \u2014 mapa napi\u0119cia<\/h2>\n\n\n\n